Những tùy biến cần thiết trước khi dùng Writer

09:01 Nặc danh 0 Comments

Trình soạn thảo văn bản LibreOffice Writer được cài sẵn khi cài đặt hệ điều hành Ubuntu cho một máy tính. Trình Writer tương đương với trình soạn thảo Word của Microsoft Office. Nó không kém hiệu quả và, quan trọng nhất, nó không bị vô số các rằng buộc và hạn chế sử dụng thường đi kèm với giấy phép bản quyền của Microsoft Office! Và đương nhiên giấy phép bản quyền của LibreOffice là miễn phí, một điều quan trọng đối với mức thu nhập bình quân của người Việt Nam.

Để bảo đảm độ tương thích cao khi trao đổi tài liệu soạn bởi Writer với những người dùng hệ điều hành Microsoft Windows, có một việc cần thiết phải làm là thiết lập lại các font chữ mặc định của Writer để dùng 2 loại font chữ được dùng miễn phí của Microsoft là Times New Roman và Arial. Ngoài ra sự sửa dổi đó, còn một vài thiết lập khác cần thực hiện trước khi bắt đầu dùng Writer, nhất nếu bạn đã cài phiên bản dùng tiếng Anh.

Hình 1: Cửa sổ làm việc của LibreOffice Writer (phiên bản 5.1.1.2 trên Ubuntu) với giao diện người dùng bằng tiếng Anh. Cần chú ý là loại font mặc định ở Writer là font Liberation Serif. Nếu muốn bảo đảm các tài liệu không bị biến dạng font chữ khi mở tài liệu đó trên một máy tính dùng hệ điều hành Microsoft Windows, cần thiết phải thiết lập lại các font chữ mặc đinh của Writer thành Times New Roman và Arial, là 2 loại font truetype thuộc sở hữu của Microsoft và được Microsoft cho phép dùng miễn phí.

Những thay đổi cần thiết lập trước khi bắt đầu dùng LibreOffice Writer

Muốn tùy biến LibreOffice, đặc biệt trình soạn thảo văn bản Writer, theo ý muốn của mình, hãy chọn thực đơn cuộn Tools (Công cụ), rồi chọn tiếp Options... (Tùy biến...), sẽ mở ra hộp thoại Options/Tùy biến, trong đó sẽ có các mục khác nhau ở cột bên trái.

Thư viện Trường Đại học Thăng Long có tạo ra một bản video ngắn (7 phút), đưa lên kênh video Youtube của Thư viện ĐH Thăng Long, sau đây:


Còn sau đây là nội dung văn bản chi tiết với hình chụp minh họa:

1. Xác định tên người dùng

Hình 2: Hộp thoại Options (Tùy Biến) của LibreOffice Writer. Bên trái có những mục khác nhau. Việc đầu tiên nên làm là chọn LibreOffice > User Data để điền những thông tin cơ bản như tên cơ quan, họ và tên người dùng, nhằm cung cấp các siêu thông tin (metadata) sẽ bị nhúng vào thuộc tính của tài liệu soạn trong Writer. Những thông tin được cung cấp ở đây đặc biệt quan trọng khi nhiều người khác nhau cùng làm việc trên một tài liệu. Những thông tin đó cũng sẽ được dùng để ký tên các góp ý (comments) được chèn vào tài liệu.

2. Thiết lập môi trường ngôn ngữ cho phù hợp

Nếu cài đặt LibreOffice phiên bản tiếng Anh, hoặc nếu cài đặt Ubuntu với ngôn ngữ mặc định là tiếng Anh (Hoa Kỳ) thì những thiết lập của LibreOffice sẽ dựa vào môi trường làm việc của người Hoa Kỳ, như đơn vị đo chiều dài sẽ là inch, dấu thập phân sẽ là dấu chấm, dấu hàng ngàn sẽ là dấu phải, khổ trang giấy mặc định sẽ là Letter (21x27,5 cm) và ngôn ngữ của tài liệu soạn sẽ mặc định là tiếng Anh.

Trong khi đó, ở Việt Nam chúng ta lại dùng đơn vị đo là centimét, dấu thập phân là dấu phải, dấu hàng ngàn là dấu chấm và khổ giấy là A4 (21x29,7 cm). Và đương nhiên những tài liệu soạn ở Việt nam có lẽ chủ yếu là tài liệu tiếng Việt! Do đó cần chỉnh lại những thiết lập ngôn ngữ mặc đinh của phiên bản tiếng Anh LibreOffice (nếu đã cài phiên bản tiếng Việt hoặc Ubuntu bằng tiếng Việt, thì đương nhiên không cần phải chỉnh gì hết ngoài ngôn ngữ của giao diện người đùng nều không thích giao diện người dùng bằng tiếng Việt.

Hình 3: Các thiết lập về ngôn ngữ hợp lý cho người Việt Nam. Nếu bạn biết tiếng Anh hay quen dùng soạn thảo văn bản bằng tiếng Anh, bạn có thể giữ ngôn ngữ của giao diện người dùng (User interface) là tiếng Anh (Hoa Kỳ). Nếu không thì bạn có thể chọ ngôn ngữ tiếng Việt (hay một ngôn ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Nhật, tiếng trung hoặc tiếng Hàn, v.v.). Sau này, nếu bạn cần soạn một tài liệu trong một ngôn ngữ khác là tiếng Việt, bạn có thể xác định ngôn ngữ thích hợp cho tài liệu đang soạn bằng cách chọn ngôn ngữ mặc định cho tài liệu (Default Languages for Documents) và đánh dấu vào ô chỉ cho tài liệu đang soạn (For the current document only).

3. Thay đổi đơn vị đó và font chữ mặc định cho LibreOffice Writer

Hình 4: Mục LibreOffice Writer - General cho phép thay đổi đơn vị đo từ Inch sang Centimeter là hợp lý khi làm việc ở Việt Nam.

Hình 5: Thiết lập quan trọng nhất là thay đổi các font chữ mặc định của LibreOffice Writer trong mục LibreOffice Writer - Basic fonts (Western).

Hình 6: Thiết lập mặc định font chữ Times New Roman và Arial của Microsoft. Tuy nhiên muốn làm như vậy thì việc đầu tiên là đã phải cài đặt những font chữ đó vào hệ điều hành Ubuntu bởi vì giấy phép bản quyền do Microsoft ban hành với 2 font chữ truetype này không cho phép được phân phối lại và sao chép chúng một cách tự do mà là bắt buộc phải tải từ internet xuống để cài đặt mới. Vì vậy các font chữ đó không được phép tích hợp sẵn vào hệ điều hành Ubuntu mà là phải cài đặt riêng sau khi đã cài Ubuntu xong.

Trên đây là 3 thiết lập cần thiết nhất phải thực hiện trước khi bắt đầu dùng LibreOffice Writer trong Ubuntu. Đương nhiên những người đến thư viện Trường Đại học Thăng Long sẽ không phải lo do các thiết lập đó đã được thực hiện sẵn cho phiên làm việc khách tạm thời (guest-session) trên các máy tính chạy Ubuntu của thư viện.

Hình 7: Mục LibreOffice - Paths cho mình biết nơi (thư mục) mặc định LibreOffice sẽ ghi các tài liệu (My Documents trong thư mục nhà của người dùng mang tên hoctap). Những ảnh Gallery được lứu trong thư mục che giấu .config/libreoffice/4/user/gallery trong thư mục nhà của người dùng mang tên hoctap.

Tuy nhiên còn nhiều mục khác bạn có thể tùy biến theo ý muốn của mình như đường dẫn ghi tài liệu mặc định, thư mục chọn ảnh để chèn vào tài liệu hoặc định dạng lưu tài liệu là .odt (mặc định) hoặc .doc/.docx theo dạng của Microsoft Word (không nên chọn khả năng này do đây không phải là định dạng gốc của LibreOffice Writer).